Đền ông Hoàng Mười: Di tích lịch sử văn hóa tâm linh - TIN TỨC THƯƠNG MẠI
ĐỀN ÔNG HOÀNG MƯỜI: DI TÍCH LỊCH SỬ VĂN HÓA TÂM LINH
Tin đăng ngày: 11/11/2010

Năm 2002, đền ông Hoàng Mười được xếp hạng Di tích Lịch sử, Văn hoá. Đền có hai kỳ lễ hội lớn là Rằm tháng 3 Âm lịch (lễ hội khai điểm) và Lễ hội giỗ ông Hoàng Mười (10/10 Âm lịch). Hàng năm, đền ông Hoàng Mười thu hút hàng triệu lượt du khách về tham quan, vãn cảnh.

Một di tích lịch sử văn hóa độc đáo

Đền ông Hoàng Mười nằm cách trung tâm thành phố Vinh khoảng 2 km về phía Nam, còn có tên gọi là Mỏ Hạc Linh Từ, thuộc làng Xuân Am, xã Âm Công, nay là xã Hưng Thịnh, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Đền được xây dựng năm 1634 (thời hậu Lê), đền thờ các vị phúc thần như Song đồng Ngọc Nữ, thờ ông Nguyễn Duy Lạc (một võ tướng thời Lê, quê ở làng Xuân Am, xã Hưng Thịnh), thờ hệ thống đạo Mẫu tứ phủ Liễu Hạnh. Vị thần chính của ngôi đền này là ông Hoàng Mười.


Người dân đến dâng hương tại đền ông Hoàng Mười

Khi nhắc đến ông Hoàng Mười, không chỉ những người theo đạo Tứ phủ (Đệ nhất, Đệ nhị, Đệ tam Thánh mẫu và Đệ tứ khâm sai) mà người dân từ Bắc chí Nam ai cũng ngưỡng mộ và nhiều nơi lập đền thờ vọng Ngài. Tuy nhiên, đền thờ chính của Ngài thì có lẽ vẫn chưa nhiều người biết đến. Trong một bài hát chầu văn có câu "Đền thờ Mỏ Hạc ngã ba Tam Kỳ". Một bài ca dao cũng có đoạn: "Đường về xứ Nghệ nghĩa tình, sông Lam núi Quyết địa linh bao đời, Tam Kỳ Mỏ Hạc là nơi, Đền thờ lăng mộ đời đời khói nhang...". Nhà nghiên cứu văn hoá Nguyễn Văn Đạt cho biết, từ những câu thơ này, ông đã đi tìm Mỏ Hạc, hình dung Hạc là một sinh vật đẹp, người xưa thường lấy Hạc và Rùa làm biểu tượng âm dương. Tìm đến làng Xuân Am, trước đây gọi là Âm Công (cuối thời nhà Nguyễn thì đổi tên thành xã Yên Pháp, nay là xã Hưng Thịnh, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An) thì thấy quả là nơi có hình tượng đầu một con Hạc đẹp tuyệt vời do những con sông Mộc, sông Vĩnh tạo thành, đầu con Hạc đội Lam giang, mỏ chầu về Đồng Trụ Sơn. Đấy là nơi có đền thờ ông Hoàng Mười linh thiêng, "Mỏ Hạc Linh Từ" là tên chữ của đền, có nghĩa là ngôi đền linh thiêng tọa trên vùng đất có hình "con hạc" mà đền lại nằm ở vị trí phía "mỏ".


Tương truyền, ông Hoàng Mười là con vua Long thần Bát Hải Đại Vương. Theo sự phân công của Vua cha Long thần Bát Hải Đại Vương và đệ nhất thánh Mẫu Thiên Tiên công chúa, ông Hoàng Mười được giao trọng trách trấn thủ Nghệ An về mặt tâm linh, được đặc cách toàn quyền kiểm sát khâm sai ở xứ Nghệ. Quan Hoàng Mười là một người văn võ toàn tài, có công dựng nền thịnh trị, ổn định cuộc sống cho nhân dân quanh vùng. Đặc biệt, ông luôn quan tâm, gần gũi, giúp đỡ những người dân lao động nghèo khó. Tín ngưỡng dân gian cho rằng, ông Hoàng Mười là hóa thân của các vị Lý Nhật Quang, Lê Khôi, Nguyễn Duy Lạc, Nguyễn Duy Nhân và cả Nguyễn Xí. Đó là những nhân vật lịch sử của xứ Nghệ, có nhiều công trạng và lý lịch như ông Hoàng Mười. Truyền thuyết kể rằng ông Hoàng Mười quê ở làng Xuân Am, tổng Yên Đô, phủ Hưng Nguyên xưa (nay là Hưng Thịnh, Hưng Nguyên, Nghệ An). Ngài là một vị tướng tài có công lớn trong cuộc Khởi nghĩa Lam Sơn, hy sinh trong trận Âm Công đánh vào thành Lục Niên. Âm Công là một trận nghi binh làm voi giả, chiến thuyền giả. Ngài kéo quân đánh tập hậu, tả xung hữu đột làm cho quân Minh kinh hồn bạt vía. Ngài đã bị thương nặng, chỉ kịp phi ngựa về đến quê nhà thì mất. Triều đình lấy làm thương tiếc nên lấy đất Âm Công - quê hương Ngài để tưởng nhớ công ơn.


 

Ông Hoàng Mười còn được nhân dân xứ Nghệ tôn vinh "Đức thánh minh", là một vị quan nằm trong hệ thống điện thần thờ Mẫu tứ phủ ở Việt Nam (được xếp bậc thứ 10 trong hệ thống đạo Mẫu). Nơi nào trên dải đất Việt Nam có điện thờ Mẫu là nơi đó có tượng hoặc bàn thờ ông Hoàng Mười. Giáo sư - Nhà nghiên cứ văn hoá dân gian Võ Ngọc Khánh nhận xét: "Ông Hoàng Mười là nhân vật huyền thoại nhưng lại gần gũi thân quen và được nhân dân quý trọng, tôn sùng vì ông rất hợp với tâm lý và phong cách xứ Nghệ. Con người đáng trân trọng có chí nam nhi phải là anh hùng ngang dọc, phải có văn võ, có trí, có dũng. Con người phải biết lo lắng cho cuộc sống bình an của dân chúng, phải biết vì dân vì đời. Nhưng con người ấy phải là con người không ham danh lợi, biết yêu thiên nhiên, thích văn chương, yêu phong nguyệt. Hơn thế nữa, nếu là con người xứ Nghệ thì phải rất tình tứ, biết say cái đẹp, biết đến với tình yêu như Nguyễn Du, Nguyễn Công Trứ... lại phải có đôi nét phóng khoáng nghịch ngợm của Hồ Xuân Hương. Những đức tính ấy, phong cách ấy trong ngũ vị vương quan, thập vị Hoàng tử, Thập nhị tiên cô đều không có đủ. Vị này có nét này, vị kia có nét kia, song không ai có đầy đủ tất cả như ông Hoàng Mười". Do đó, ông Hoàng Mười là vị thần được thờ chính, là linh hồn của Mỏ Hạc Linh Từ.


Điểm du lịch văn hóa tâm linh

Toàn bộ kiến trúc của Đền ông Hoàng Mười mang dáng dấp kiến trúc thời Nguyễn. Hệ thống gỗ trong di tích được chạm trổ công phu, các chi tiết long, ly, quy, phượng được chạm khắc sinh động, phản ánh được tư duy sáng tạo, sự tài hoa của nghệ nhân xứ Nghệ. Năm 2002, đền ông Hoàng Mười được xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa. Năm 2004, đền ông Hoàng Mười được cải tạo, nâng cấp nhà hạ điện với diện tích 120m2, bổ sung nội thất cho hạ điện, tu sửa sân bãi lễ hội, hàng rào bảo vệ, đảm bảo tính thẩm mỹ hài hóa cho khu di tích. Đền ông Hoàng Mười hiện còn lưu giữ nhiều hiện vật có giá trị lịch sử. Đặc biệt có 21 đạo sắc, bản thần tích những tài liệu hán tự, hệ thống tượng pháp…


Làm lễ dâng hương tại mộ ông Hoàng Mười

Để bảo vệ và phát huy di sản văn hóa, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ của nhân dân, lãnh đạo và các ngành chức năng địa phương đã tạo điều kiện để Ban quản lý đền ông Hoàng Mười tổ chức các hoạt động văn hóa tại đền như: Văn hóa tín ngưỡng, hoạt động lễ hội và văn hóa du lịch để phục vụ nhân dân.


Ngoài việc tổ chức tốt các hoạt động văn hóa, tâm linh trong các dịp lễ, tết, ngày sóc, vọng hàng tháng và các ngày thường ở đền. Hàng năm, tại đền ông Hoàng Mười có 2 kỳ lễ trọng: là ngày 15/3 âm lịch - Lễ hội Khai Điển và ngày 10/10 âm lịch là ngày giỗ ông Hoàng Mười. Lễ hội có các hoạt động hấp dẫn như rước sắc bằng thuyền từ nhà thờ họ Nguyễn ra đền, hát chầu văn, thi chọi gà, đánh cờ người, đua thuyền…

 

Hoạt động lễ hội đền ông Hoàng Mười là sinh hoạt văn hóa cộng đồng, có tính giáo dục sâu sắc, thực sự là ngày hội dân gian của địa phương. Nội dung lễ hội phong phú, hấp dẫn, có tiếp thu và phát triển các tinh hoa lễ hội cổ truyền kết hợp với đương đại nên được đông đảo nhân dân hưởng ứng, tham gia nhiệt tình.

 

Di tích đền ông Hoàng Mười còn có giá trị địa lý, cảnh quan lý tưởng, rất hấp dẫn du khách, thuận tiện giao thông và thuận lợi cho phát triển du lịch tâm linh. Di tích tọa lạc trên vùng đắc địa, "sơn thuỷ hữu tình". Phía sau là núi Dũng Quyết làm chỗ dựa vững chắc, phía trước là dòng Lam, dòng Mộc, dòng sông Vĩnh uốn lượn. Đền lại nằm giữa một cánh đồng lúa bát ngát, biệt lập với làng mạc nên không khí hài hoà, trong lành, tĩnh lặng. Thật sự là nơi: "Thánh nhân nghe được sự tâu bày của chúng sinh nhiều hơn trong không gian êm ả tụ linh này".

 

Cách đền không xa về phía Đông Bắc là quần thể di tích về Phượng Hoàng - Trung Đô, nơi xưa kia vua Quang Trung chọn làm nơi đóng đô. Tất cả đã hợp thành một bức tranh sinh động, có núi, có sông, đồng ruộng, làng mạc, mà điểm sáng là ngôi đền linh thiêng thờ ông Hoàng Mười.

 

Hàng năm, đền ông Hoàng Mười tiếp đón hàng triệu lượt du khách hành hương về đền, hàng vạn lượt người tham gia các hoạt động văn hóa ở đền. Đền ông Hoàng Mười thực sự là một địa chỉ sinh hoạt văn hóa hấp dẫn, thu hút du khách hành hương về xứ Nghệ.

 

Hiện nay, UBND tỉnh Nghệ An đang phối hợp với địa phương xây dựng quy hoạch tổng thể, từng bước tu bổ, tôn tạo di tích để phục vụ công tác nghiên cứu khoa học, giáo dục truyền thống và phát triển du lịch văn hóa tâm linh. Đồng thời, kêu gọi các thiện nam tín nữ, các nhà hảo tâm, nhà đầu tư trong và ngoài nước đầu tư nâng cấp một số hạng mục công trình để đền thờ ông Hoàng Mười thực sự là điểm du lịch văn hóa tâm linh độc đáo.

  • Phú Thành

                   

 

Các bài mới:

Công ty tổ chức sự kiện tại Thành phố Vinh (16/10/2014)
Dân Việt "ăn no" trái cây chỉ với 10 nghìn đồng (3/7/2014)
Không chủ quan với bệnh viêm não Nhật Bản (3/7/2014)
Cường đô la dính nghi án vợ bỏ, gia đình hốt bạc (3/7/2014)
Nghệ An: Tăng cường công tác đảm bảo nước tưới cho sản xuất vụ Hè Thu (3/7/2014)
Bác ơi! (3/7/2014)
Làng Pháp bỏ hoang và nỗi ám ảnh dân giàu Hà Nội (3/7/2014)

Các tin Ẩm thực - Du lịch khác:

Dân Việt "ăn no" trái cây chỉ với 10 nghìn đồng (3/7/2014)
'Biển' người đổ về Royal City ngày nghỉ lễ (2/9/2013)
Giòn, thơm gỏi mực chiên (2/9/2013)
Tương tư ẩm thực xứ Huế (17/5/2013)
Nhóm những người không nên ăn cá (15/5/2013)
8 món thịt nướng trên than hoa không thể bỏ qua!. (1/3/2013)
Dẻo thơm bậc nhất xôi nếp Tú Lệ (24/1/2013)
Ban liên lạc CCB sư đoàn 305 Bộ binh - Dù đặc công Nghê An. Gặp mặt đồng đội toàn tỉnh Nghệ An lần thứ nhất
Ban liên lạc CCB sư đoàn 305 Bộ binh - Dù đặc công Nghê An
Gương sáng giữa đời thường - Công ty TNHH Hà - Phương
Gương sáng giữa đời thường - Công ty TNHH Hoa Thường
Gương sáng giữa đời thường - Công ty CP Hóa chất Vinh
Sáng giữa đời thường
Vinh trên tầm cao mới (Phần III)
Ban liên lạc đặc công Thành phố Vinh
Nhịp cầu nhân ái
Kho ngoại quan Nghệ An
Dân Việt "ăn no" trái cây chỉ với 10 nghìn đồng
'Biển' người đổ về Royal City ngày nghỉ lễ
Tương tư ẩm thực xứ Huế
Ngon thơm hấp dẫn bò tơ nướng mè
Ăn bánh quê để nhớ nguồn cội
Hà Nội lạnh và những món ăn không thể không xuýt xoa
5 món dưa muối giản dị mà ngon
Thiết kế website tại vinh
Phụ tùng ô tô Hàn Quốc
nhà thuốc đông y
HOSE HASTC
HOSE
Tỷ giá Thời tiết Giá vàng
 Đơn vị VNĐ  
 
Trung tâm TT Báo chí và Truyền hình - Trang thông tin điện tử TINTUCTHUONGMAI.VN
Giấy phép xuất bản số: 173 / GP - CBC do Cục Báo chí - Bộ Thông tin và truyền thông cấp
Hà Nội: Số 179 - Lương Thế Vinh - Từ Liêm - Hà Nội / Điện thoại: 045.543755
Quảng Trị: 34 Hiền Lương - Phường 1 - Đông Hà - Quảng Trị / Điện thoại: 053.859482
TP.Hồ Chí Minh: Số 717/2 Lý Thường Kiệt - Phường 1 Quận Tân Bình - Mobile: 0983767867